با اين حال ، مشكلات شيعيان از اين بابت پايان نيافت و در دورهء خلافت مقتدر عبّاسى نيز كه به گونه‌اى دورهء رشد فعّاليت‌هاى سياسى شيعيان و نفوذ آنان در دستگاه حكومتى بود ، ادامه يافت و گرفتارىهايى را براى شيعيان رقم زد . در خلافت مقتدر ، يادآور شديم كه دوران طولانى خلافت او به سبب ضعف خليفه‌گرىاش ، دوران قدرت گرفتن گروه‌هاى متفاوت در بدنهء حاكميت عبّاسى بود ، به گونه‌اى كه گاه ، خاندان بنى فرات - كه شيعه بودند - قدرتى افزون مىيافتند و گاه ، مخالفان آنها كه مخالف شيعه بودند ، در بدنهء اجرايى ، نفوذ بيشترى مىيافتند . تلاش‌هاى حسين بن روح نوبختى - نايب سوم امام - در رعايت تقيّه و پرهيز از ايجاد حساسيت در حكومت و عدم تحريك عاملان دولتى عليه شيعه ، كارساز نشد ، چنان كه خود او به اتّهام همكارى با قرمطيان ، دستگير و براى مدّتى زندانى شد . هم‌زمان ، ابو الحسن بن فرات كوفى ، وزير شيعى مقتدر و فرزندش ، پس از سه دوره وزارت ، به همين اتّهام ، گرفتار شدند و به قتل رسيدند . « 1 » اگر چه دستگيرى و قتل اين افراد ، بيشتر به سبب شيعه بودن و نفوذ سياسى آنان در حكومت بود ، ولى بهانهء لازم براى اين كار را فعّاليت‌هاى افراطى قرمطيان فراهم كرد . شيعيان در شهرهاى اسلامى ، در موقعيت‌هاى شغلى مختلف فعّاليت داشتند . بجز مشاغل عمومى مانند : تجارت ، داد و ستد ، كارهاى توليدى و خدماتى ، شمارى از شيعيان در امور فرهنگى مانند معلّمى و مؤدّبى ( معلّمان خصوصى اميرزادگان و بزرگان زادگان ) و ورّاقى ( كتاب‌فروشى ) خدمت مىكردند . اين نكته نيز حائز اهمّيت است كه برخى از آنان توانسته بودند به دستگاه ادارى حكومت عبّاسى نيز وارد و در مشاغل سازمانى و اجرايى ، مشغول به كار شوند . اين امر در دورهء غيبت صغرا و به سبب نفوذ بيشتر رجال شيعى در حكومت عبّاسى ، نمود بيشترى دارد .

--> ( 1 ) . مروج الذهب : ج 4 ص 304 .